Özel yazılımın fiyatını ne belirler? Teklifi etkileyen faktörler

"Şu yazılım ne kadar tutar?" sorusunun tek bir cevabı yoktur. Ama fiyatı belirleyen faktörler bellidir. Bunları bilmek hem teklif toplarken hem bütçe planlarken işinize yarar.

Fiyatı etkileyen altı faktör

1. Kapsam: Kaç ekran, kaç modül, hangi iş kuralları var? Kapsam yazılı olarak ne kadar net ise fiyat o kadar güvenilirdir.
2. Entegrasyonlar: Muhasebe, sanal POS, kargo ve pazaryeri bağlantıları her biri ayrı iş paketidir ve karşı sistemin kalitesine göre değişir.
3. Kullanıcı rolleri: Yönetici, bayi, saha çalışanı gibi farklı rollerin her biri farklı yetki ve ekran demektir.
4. Veri taşıma: Eski sistemden veri aktarmak gerekiyorsa, verinin temizliği iş yükünü belirler.
5. Tasarım düzeyi: Hazır bir arayüz kitiyle ilerlemek ile size özel arayüz tasarlamak farklı maliyettir.
6. Bakım ve destek: Teslimden sonra sunucu, yedek ve değişiklik desteği ayrı bir kalemdir.

Teklifleri nasıl karşılaştırırsınız?

Fiyatın yanında şunlara bakın:

• Kapsam yazılı mı? Neyin dahil olmadığı yazılı mı?
• Aşama aşama teslim var mı, ödeme bu aşamalara bağlı mı?
• Kaynak kod ve erişimler kime ait olacak, haklar ne zaman geçecek?
• Teslimden sonra destek ve bakım nasıl çalışıyor?

Bu soruların cevabı belirsiz olan teklif, düşük fiyatlı olsa bile toplamda daha pahalıya gelebilir.

Belirsizlik fiyatı nasıl etkiler?

Yazılım tahmininde en bilinen kavram "belirsizlik konisi": proje başında tahmin aralığı çok geniştir, gereksinimler netleştikçe daralır. Sık anılan rakamlar Boehm ve McConnell'e atfedilir; başta tahminin gerçek maliyetin dörtte biri ile dört katı arasında değişebildiği söylenir (özet). Bu rakamlar ikinci el özettir; kesin kaynak olarak Steve McConnell'ın Software Estimation kitabına bakılmalı.

Pratik sonuç şu (Xictron, Edana):

• Sabit fiyat ancak gereksinimler net olduğunda sağlıklıdır; belirsiz işte ya yüksek bir risk payı eklenir ya da fiyat düşük tutulup sonradan kapsam tartışması çıkar.
• Yaygın çözüm, önce ücretli bir keşif ya da analiz aşaması yapmak, kapsamı yazıya dökmek, sonra sabit fiyat vermektir.
• Karma model de kullanılır: net paketler sabit fiyatlı, belirsiz kısımlar üst limitli saatlik.

Benim teklifi keşiften sonra vermemin nedeni bu: kapsamı yazılı netleştirmeden verilen rakam, ya sizin ya benim aleyhime çıkar. Bu kaynaklar da çoğunlukla yazılım firması yazıları, yöntemlerini kendi işlerine göre anlatıyor.

Projelerde en sık karşılaştığım durumlar

• İlk istenen şey çoğu zaman tek bir rakam. Konuşma ilerledikçe asıl maliyetin entegrasyonlarda ve eski veride olduğu ortaya çıkıyor.
• Verinin temiz olmadığı projelerde (çift cari, eksik alan) veri temizliği beklenenden uzun sürüyor.
• Düşük teklifle başlayıp sonradan kapsam tartışması yaşayan işletmeler, kapsamı baştan yazılı netleştirenlerden daha çok yoruluyor.
• Bakım kalemi çoğu zaman en son konuşuluyor. Baştan konuşulunca sürpriz olmuyor.

Ben nasıl fiyatlıyorum?

İşi iş paketlerine bölerim, her paket için süre tahmini yaparım. Teklifte toplam fiyat, ödeme planı ve kapsam dışı işler yazılı olur. Kapsam dışı istekler ayrıca fiyatlandırılır. Özel yazılım hizmetimizde süreç bu şekilde başlar.